Die Potsdamer
 

Filmowa insc­enizacja dla ulicy Pots­damer Straße w Berlinie. Niezre­al­i­zowany projekt z roku 2005, rezultat wygranego konkursu „Pots­damer Straße – Künst­lerische Installation(en) zur Kunst- und Kulturgeschichte“.

Na potrzeby filmu ulica ma zostać na jeden dzień całkowicie zamknięta, by przez opróżnioną z ludzi i samo­chodów Pots­damer Straße, na odcinku między Schöneberger Ufer i skrzyżowaniem z Grunewald­straße mogła prze­jechać stępa dżokejka na koniu wyścigowym. Temu liczącemu około 2 km konnemu spacerowi będzie przez całą drogę towarzyszyć kamera, podążająca za amazonką. Film bez cięć będzie na okrągło pokazywany na ścianie z moni­torów LED, skierowanej na północ i umieszc­zonej na Pots­damer Straße nad prze­jściem dla pieszych. Kierunek spojrzenia obser­watora odpowiada kierunkowi ruchu konia. Koń i amazonka, ujęci z tyłu jako repoussoir, wciągają obser­watora w przestrzeń obrazu.

Filmowa insc­enizacja pode­jmuje temat miejskiej przestrzeni tej ulicy pod wieloma względami: z jednej strony pokazuje ją jako aktualną, główną magis­tralę, z drugiej jako drogę, którą kiedyś pokonywano konno i powozem. Film konfrontuje z historią miejsca: ulicą handlową w śred­niowieczu, pierwszą brukowaną ulicą w Prusach, reprezen­ta­cyjną trasą Republiki Weimarskiej, widownią naro­dowosoc­jal­isty­cznej propa­gandy, wreszcie Pots­damer Straße odsep­a­rowanej Murem Berlińskim. W insc­enizacji Gold­berga można na nowo dostrzec histo­ryczne znaczenie miejsca ważnego dla dziejów. Zmienne losy ulicy i jej dawna świetność, do dziś zachowana jako kolek­tywny obraz Pots­damer Straße i jej mit, odróż­niają ją od innych ruch­liwych i kulturowo różno­bar­wnych ulic hand­lowych Berlina.
Cicha i pusta robiłaby wrażenie nierzeczy­wistej. Przez zamknięcie ulica zamienia się w scenę i „oczekuje“ na wydarzenie, które będzie odwrot­nością codzi­ennego pośpiechu. Elegancki koń wyścigowy z amazonką to świadoma antyteza trady­cyjnych rumaków z konnych posągów, demon­stru­jących władzę. Poza tym ten wierz­chowiec, trenowany do biegów, szybkości i zwycięstw, prezentuje się tu w niezwykle wolnym tempie. Ta zmiana – stęp zamiast galopu – eliminuje szybkość i tworzy nową perspektywę patrzenia na ulicę. Oczekiwane obrazy wielkomiejskiego, wibru­jącego życia zastępuje tu sytuacja surre­al­istyczna, w której prawa czasu i miejsca wydają się nieuch­wytne: koń wyścigowy z amazonką w stolicy, na Pots­damer Straße bez ludzi, bez samo­chodów i bez innych aktorów.

Pomoc, koop­eracja i przy­go­towania do projektu artysty­cznego są jego elementami. To włączające okolicznych mieszkańców przeżycie ma polegać na wspólnych rozległych przy­go­towa­niach, jak i na jedno­ra­zowym doświad­czeniu całkowicie wolnej i opróżnionej ulicy po zdję­ciach. Ponieważ ulica ma być zamknięta dla samo­chodów przez cały dzień, pobliscy mieszkańcy i goście mogą zaznać tej jedynej w swym rodzaju sytuacji.
Cała ulica wstrzyma oddech, następnie raz wciągnie głęboko powi­etrze – a potem wszystko może toczyć się dalej, ze zwykłą szybkością.